Praca zdalna okazjonalna: 24 dni w roku, ale pracodawca może odmówić

Ten tekst jest dla Ciebie, jeśli pracujesz w siedzibie firmy, a czasem chcesz popracować z domu. Kodeks pracy nazywa to pracą zdalną okazjonalną. Możesz z niej korzystać do 24 dni w roku kalendarzowym (art. 67³³ § 1). Potrzebny jest Twój wniosek i zgoda pracodawcy. Niżej piszemy, jak złożyć wniosek, czego wtedy nie dostajesz i co zrobić po odmowie.

Kogo dotyczy ten tekst

• Masz umowę o pracę i pracę, którą da się wykonać poza firmą. Cały tekst jest dla Ciebie. Liczba godzin i wielkość etatu nie mają znaczenia.
• Masz umowę o pracę, ale Twojej pracy nie da się zabrać do domu. Tak jest w magazynie, w sklepie, na budowie i przy sprzątaniu. Ten przepis nic Ci wtedy nie daje.
• Masz umowę zlecenie. Te przepisy Cię nie obejmują. Twoje zasady są w części „Mam umowę zlecenie”.
• Chcesz pracować z domu stale albo w stałe dni tygodnia. To zwykła praca zdalna, a nie okazjonalna. Piszemy o niej krótko niżej.

Na czym polega praca zdalna okazjonalna

Praca zdalna to praca w miejscu, które wskazujesz Ty i które za każdym razem uzgadniasz z pracodawcą (art. 67¹⁸). Może to być Twoje mieszkanie.

Praca okazjonalna to wyjątek od zwykłego trybu. Raz czekasz w domu na hydraulika. Innym razem dziecko ma wolne w szkole. Kodeks nie pyta o powód.

Ile dni

Najwyżej 24 dni w roku kalendarzowym. Ministerstwo pracy wyjaśnia dwie rzeczy:

• Limit nie zależy od wielkości etatu. Na pół etatu też masz 24 dni.
• Limit nie zależy od liczby godzin pracy w danym dniu. Krótki dzień pracy też liczy się jako jeden dzień.

Krok 1. Złóż wniosek

Wniosek składasz na papierze albo elektronicznie, na przykład e-mailem (art. 67³³ § 1). Kodeks nie podaje wzoru. Napisz, w który dzień i gdzie chcesz pracować. Miejsce pracy zdalnej zawsze uzgadniasz z pracodawcą.

Krok 2. Poczekaj na zgodę

Wniosek nie jest dla pracodawcy wiążący. Pracodawca może odmówić. Tak wyjaśnia przepis ministerstwo pracy. Kodeks nie podaje terminu odpowiedzi. Nie wymaga też, by pracodawca podał przyczynę odmowy.

Bez zgody nie zaczynaj pracy z domu.

Przykład. Pracujesz w biurze firmy transportowej na pół etatu. W czwartek, 15 października, przychodzi hydraulik. W poniedziałek piszesz e-mail do przełożonego. Prosisz o pracę zdalną okazjonalną w czwartek, w swoim mieszkaniu. Przełożony odpisuje, że się zgadza. Wykorzystujesz 1 dzień z 24. Do końca roku zostają Ci 23 dni.

Krok 3. Ustal zasady kontroli

Pracodawca może sprawdzać, jak pracujesz zdalnie. Może też sprawdzać warunki BHP i ochronę danych. Przy pracy okazjonalnej robi to na zasadach, które ustala z Tobą (art. 67³³ § 3).

Czego nie dostajesz

Przy zwykłej pracy zdalnej pracodawca zapewnia narzędzia. Pokrywa też koszty prądu i internetu, które są niezbędne do pracy. Tych przepisów nie stosuje się do pracy zdalnej okazjonalnej (art. 67³³ § 2). Kodeks nie daje Ci więc wtedy:

• prawa do sprzętu od firmy,
• zwrotu kosztów prądu i internetu,
• ryczałtu ani ekwiwalentu za własny sprzęt.

Firma może to dać z własnej woli. Zapytaj o to przed pierwszym dniem.

Co nadal Cię chroni

• Nie wolno Cię dyskryminować dlatego, że pracujesz zdalnie. Ani dlatego, że odmawiasz takiej pracy (art. 67²⁹ § 2).
• W razie wypadku przy pracy zdalnej stosuje się przepisy o wypadkach przy pracy (art. 67³¹ § 9).
• Pracy zdalnej nie wykonuje się przy pracach szczególnie niebezpiecznych ani powodujących intensywne brudzenie (art. 67³¹ § 4).

Jeśli pracodawca odmówił

Sama odmowa pracy okazjonalnej nie łamie Kodeksu. Masz dwie inne drogi.

Pierwsza: poproś o zwykłą pracę zdalną. Można ją uzgodnić także w trakcie zatrudnienia (art. 67¹⁹ § 1). Pracodawca też nie musi się zgodzić.

Druga dotyczy kilku grup pracowników. Ich wniosek o zwykłą pracę zdalną pracodawca jest obowiązany uwzględnić (art. 67¹⁹ § 6). Należą do nich między innymi:

• pracownica w ciąży,
• pracownik, który wychowuje dziecko do 4 lat,
• pracownik, który opiekuje się bliskim z orzeczeniem o niepełnosprawności.

Pracodawca może im odmówić tylko z powodu organizacji albo rodzaju pracy. Przyczynę podaje wtedy w 7 dni roboczych, na papierze albo elektronicznie.

Mam umowę zlecenie

Przepisy o pracy zdalnej są w Kodeksie pracy. Zlecenia nie obejmują. Limit 24 dni nic Ci nie daje, ale też Cię nie ogranicza. O tym, gdzie pracujesz, decyduje Twoja umowa i ustalenia z firmą.

Rządowy serwis biznes.gov.pl opisuje typowe zlecenie tak: brak wyznaczonych godzin i brak konkretnego miejsca pracy. Firma wyznacza Ci miejsce i godziny i kieruje Twoją pracą? To cechy umowy o pracę. Nazwa umowy tego nie zmienia (Kodeks pracy, art. 22 § 1¹). O tym piszemy w osobnym tekście.

Czego nie wiemy

Kodeks nie mówi, jak liczyć 24 dni, gdy w ciągu roku zmieniasz pracodawcę. Nie mówi też, czy można brać pracę okazjonalną na część dnia. W takiej sprawie zapytaj specjalistę inspekcji pracy.

Gdzie się zwrócić

• Praca zdalna — pytania i odpowiedzi Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (po polsku).
• Bezpłatna porada prawna inspekcji pracy przez telefon (po polsku). Na liście tematów wybierz „Praca zdalna”.

Słowniczek

• Rok kalendarzowy — czas od 1 stycznia do 31 grudnia.
• Ryczałt — stała kwota, którą firma płaci zamiast liczyć każdy rachunek osobno.
• Wniosek wiążący — wniosek, na który pracodawca co do zasady ma się zgodzić.

Źródła

• Kodeks pracy, art. 22, 67¹⁸, 67¹⁹, 67²⁴, 67²⁹, 67³¹ i 67³³ — tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 1245.
• Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej: „Praca zdalna — pytania i odpowiedzi”.
• Biznes.gov.pl: „Etat, zlecenie czy dzieło. Jaką umowę wybrać?”.
• Państwowa Inspekcja Pracy: „Umów telefoniczną poradę prawną”.