20 czy 26 dni urlopu? Policz swój staż: liczy się szkoła, a od 2026 r. także zlecenie

Ten tekst jest dla Ciebie, jeśli pracujesz na umowie o pracę i chcesz wiedzieć, ile urlopu Ci się należy. Kodeks pracy podaje dwie liczby: 20 dni w roku albo 26 dni (art. 154). O tym, która jest Twoja, decyduje staż pracy. Pokazujemy, co się do niego liczy i jak go policzyć. Osobna część jest dla osób na zleceniu.

Kogo dotyczy ten tekst

• Masz umowę o pracę. Cały tekst jest dla Ciebie.
• Pracujesz przez agencję pracy tymczasowej. Masz inną zasadę. Opisujemy ją niżej.
• Masz orzeczenie o niepełnosprawności. Przy stopniu znacznym albo umiarkowanym dochodzi Ci 10 dni. Szczegóły są niżej.
• Masz mniej niż 18 lat. Dla młodocianych są osobne zasady: 12 dni po pół roku pracy i 26 dni po roku. Reszty ten tekst nie opisuje.
• Masz umowę zlecenie. Urlopu z Kodeksu pracy nie masz. Przeczytaj część „Mam umowę zlecenie”.

Dwie liczby: 20 i 26

• 20 dni — gdy Twój staż jest krótszy niż 10 lat.
• 26 dni — gdy Twój staż ma co najmniej 10 lat.

Staż to nie tylko obecna firma. Liczą się wszystkie poprzednie umowy o pracę. Przerwy między nimi nie mają znaczenia. Nie ma też znaczenia, jak te umowy się skończyły (art. 154¹).

Krok 1. Dolicz szkołę

Za ukończoną szkołę dostajesz lata do stażu (art. 155):

• zasadnicza szkoła zawodowa — tyle, ile trwała nauka, najwyżej 3 lata,
• średnia szkoła zawodowa, na przykład technikum — tyle, ile trwała nauka, najwyżej 5 lat,
• liceum — 4 lata,
• szkoła policealna — 6 lat,
• szkoła wyższa — 8 lat.

Tych lat się nie sumuje. Liczy się jedna szkoła, ta najlepsza dla Ciebie. Studia licencjackie też dają 8 lat. Tak odpowiada Państwowa Inspekcja Pracy (PIP).

Uczyłeś się i pracowałeś w tym samym czasie? Do stażu wchodzi albo czas pracy, albo czas nauki. Wybiera się to, co daje Ci więcej.

Krok 2. Dolicz zlecenie i własną firmę

To nowa zasada. Od 2026 r. do stażu liczy się też czas pracy na zleceniu, w którym podlegałeś składkom na emeryturę i rentę (art. 302¹). Liczy się także czas prowadzenia własnej firmy, za który opłacono składki.

Te lata potwierdza zaświadczenie z ZUS. Wniosek o nie składasz przez internet, na swoim profilu w ZUS (art. 302²).

Składek nie było, bo zwalniał z nich inny przepis? Tak bywa na przykład u studentów do 26 lat. Taki czas też się liczy, ale trzeba go udokumentować.

Uwaga na termin. U pracodawców z sektora finansów publicznych, na przykład w urzędach, zasada działa od 1 stycznia 2026 r. W pozostałych firmach działa od 1 maja 2026 r. Jeśli tego dnia już pracowałeś u obecnego pracodawcy, masz 24 miesiące na dokumenty. W firmie prywatnej to czas do końca kwietnia 2028 r. Lat, których nie potwierdzisz w tym terminie, ten pracodawca nie doliczy. Dodatkowe dni urlopu z tego tytułu należą się najwcześniej od dnia, w którym zasada zaczęła działać u Twojego pracodawcy.

Na stronie PIP o urlopach wciąż stoi zdanie, że zlecenie do stażu się nie liczy. Kodeks pracy od 2026 r. mówi inaczej.

Krok 3. Zsumuj

Przykład. Pracujesz w sklepie na umowie o pracę. Skończyłeś liceum: to 4 lata. Na etatach przepracowałeś 4 lata. Wcześniej przez 2 lata miałeś zlecenie ze składkami. Razem masz 10 lat. Należy Ci się 26 dni urlopu. Bez zaświadczenia z ZUS miałbyś w papierach 8 lat i 20 dni.

Urlopu bezpłatnego do stażu się nie wlicza (art. 174).

Gdy dochodzisz do 10 lat w środku roku

Wykorzystałeś już 20 dni, a potem Twój staż doszedł do 10 lat? Dostajesz urlop uzupełniający (art. 158). To brakujące 6 dni. Nie ma znaczenia, czy stało się to w styczniu, czy w grudniu.

Część etatu

Na część etatu urlop liczy się proporcjonalnie. Niepełny dzień zaokrągla się w górę.

• Pół etatu przy 20 dniach to 10 dni.
• Pół etatu przy 26 dniach to 13 dni.
• Trzy czwarte etatu przy 20 dniach to 15 dni.

Jeden dzień urlopu to 8 godzin pracy.

Orzeczenie o niepełnosprawności

Przy stopniu znacznym albo umiarkowanym masz 10 dni więcej w roku. Razem to 30 albo 36 dni. Pierwszy raz dostajesz je po roku pracy od dnia, w którym zaliczono Cię do tego stopnia.

Praca przez agencję pracy tymczasowej

Agencja zatrudnia Cię na umowie o pracę? Masz 2 dni urlopu za każdy miesiąc, w którym jesteś do dyspozycji firmy, do której Cię skierowano. Tak mówi ustawa o pracownikach tymczasowych (art. 17). Gdy agencja kieruje Cię do pracy na umowie cywilnej, ta zasada Cię nie obejmuje.

Mam umowę zlecenie

Urlopu z Kodeksu pracy nie masz. PIP pisze to wprost w informatorze z lipca 2026 r. Możesz za to umówić się z firmą na przerwy w pracy, także płatne. To zależy tylko od Twojej umowy. Jeśli przerwy są dla Ciebie ważne, zadbaj o jasny zapis w umowie.

Twoje lata na zleceniu nie przepadają. Gdy przejdziesz na umowę o pracę, policzą się do stażu. Zasady są w kroku 2.

Częste pomyłki

• Świadectwo pracy możesz donieść w każdej chwili. Pracodawca przelicza wtedy staż od dnia, w którym je dostał. Według PIP nabywasz też prawo do dodatkowych dni zaległego urlopu, które jeszcze się nie przedawniły. Przedawnienie to 3 lata.
• Prawa do urlopu nie możesz się zrzec (art. 152).
• Dni wolne w grafiku nie zmniejszają urlopu. Urlop bierzesz tylko na dni, w które masz pracować.

Gdzie się zwrócić

• Urlopy pracownicze — strona Państwowej Inspekcji Pracy (po polsku).
• Bezpłatna porada prawna inspekcji przez telefon (po polsku). Przy zapisie wybierz temat „Urlopy wypoczynkowe”.
• Informator PIP „Umowa o pracę a umowy cywilnoprawne” (po polsku).

Słowniczek

• Staż pracy — lata, które liczą się do Twoich praw w pracy: etaty, szkoła, a od 2026 r. także zlecenie ze składkami.
• Etat — praca na umowie o pracę. Pełny etat to zwykle 8 godzin dziennie.
• Świadectwo pracy — dokument, który dostajesz od pracodawcy, gdy umowa o pracę się kończy.

Źródła

• Kodeks pracy, art. 152, 154, 154¹, 154², 155, 158, 174, 302¹ i 302² — tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 1245.
• Ustawa z 26 września 2025 r. o zmianie Kodeksu pracy, art. 5 i 9 — Dz.U. 2025 poz. 1423.
• Ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych, art. 17 i 25a — tekst jednolity, Dz.U. 2025 poz. 236.
• Państwowa Inspekcja Pracy: „Urlopy pracownicze”, odpowiedzi na pytania o staż urlopowy oraz informator „Umowa o pracę a umowy cywilnoprawne” (2026).