Karmisz piersią? Dwie płatne przerwy w pracy, które można połączyć

Ten tekst jest dla Ciebie, jeśli wracasz do pracy po porodzie i karmisz dziecko piersią. Na umowie o pracę masz prawo do dwóch przerw po pół godziny (Kodeks pracy, art. 187). Przerwy wlicza się do czasu pracy. Niżej piszemy, ile przerw masz przy krótszym dniu pracy, jak je połączyć i co zrobić, gdy firma odmawia. Jest też część dla osób na zleceniu.

Kogo dotyczy ten tekst

• Masz umowę o pracę i karmisz dziecko piersią. Cały tekst jest dla Ciebie.
• Pracujesz krócej niż 4 godziny dziennie. Przerwy na karmienie Ci nie przysługują. Możesz poprosić firmę o inny rozkład godzin. O takim wniosku piszemy w osobnym tekście.
• Masz umowę zlecenie. Kodeks pracy Cię nie obejmuje. Przeczytaj część „Mam umowę zlecenie”.
• Karmisz butelką. Przepis mówi tylko o karmieniu piersią. O butelce nie wspomina.

Ile przerw i jak długich

Liczba przerw zależy od tego, ile godzin dziennie pracujesz.

• Ponad 6 godzin dziennie. Dwie przerwy po pół godziny. Gdy karmisz więcej niż jedno dziecko: dwie przerwy po 45 minut.
• Od 4 do 6 godzin dziennie. Jedna przerwa.
• Mniej niż 4 godziny dziennie. Przerw nie ma.

Art. 187 nie podaje wieku dziecka, do którego przerwy przysługują. Nie pisze też o żadnym zaświadczeniu od lekarza.

To osobne prawo. Zwykła przerwa w pracy, co najmniej 15 minut przy dniu pracy od 6 godzin, należy Ci się niezależnie (art. 134).

Krok 1. Powiedz firmie, że karmisz

Napisz e-mail albo krótkie pismo do kadr. Podaj, od kiedy chcesz korzystać z przerw. Zachowaj kopię.

Kodeks nie wymaga takiego pisma. Przyda Ci się ono, gdyby doszło do sporu.

Krok 2. Zdecyduj: osobno czy razem

Przerwy możesz brać osobno. Możesz też poprosić, żeby firma udzielała ich łącznie. Tak mówi art. 187 § 1. Wtedy dwie przerwy po pół godziny dają 60 minut. Przy dwojgu dzieci wychodzi 90 minut.

Kodeks nie pisze, w której części dnia przypadają przerwy. To ustalasz z firmą. Połączone przerwy możesz wykorzystać na przykład na koniec dnia i wyjść wcześniej.

Krok 3. Sprawdź wypłatę

Przerwy na karmienie wlicza się do czasu pracy. Firma płaci za nie tak jak za pracę. Twoja pensja nie spada. Nie odpracowujesz też tego czasu.

Przykład. Pracujesz w sklepie na pełny etat, od 6:00 do 14:00. Karmisz jedno dziecko. Masz dwie przerwy po 30 minut. Prosisz o ich połączenie. Kończysz pracę o 13:00, a pensję dostajesz za 8 godzin.

Drugi wariant. Przechodzisz na pół etatu i pracujesz 4 godziny dziennie. Masz wtedy jedną przerwę. Gdybyś pracowała trzy i pół godziny dziennie, przerwy by nie było.

Co jeszcze chroni karmiącą

Kodeks pracy mówi o karmiących nie tylko w art. 187.

• Kobieta, która karmi piersią, nie może wykonywać prac uciążliwych, niebezpiecznych albo szkodliwych dla zdrowia. Listę takich prac podaje rozporządzenie rządu (art. 176).
• Jeśli pracujesz przy takiej pracy, firma zmienia warunki pracy albo przenosi Cię do innej pracy. Gdy to niemożliwe, zwalnia Cię na ten czas z obowiązku pracy. Zachowujesz wtedy dotychczasową pensję (art. 179).
• Niższą pensję po przeniesieniu wyrównuje dodatek wyrównawczy.

Zakaz pracy w nocy i w nadgodzinach dotyczy ciąży, nie karmienia. Po porodzie działa inna zasada. Rodzic dziecka do 8 lat może nie zgodzić się na taką pracę. Opisujemy to w osobnym tekście.

Mam umowę zlecenie

Kodeks pracy nie obejmuje zlecenia. Przerw na karmienie z art. 187 nie masz. Godziny pracy i przerwy wynikają z Twojej umowy i z ustaleń z firmą.

Dwie rzeczy warto wiedzieć.

• Za każdą godzinę wykonania zlecenia należy Ci się co najmniej 31,40 zł brutto. Czy przerwa jest płatna, zależy od umowy. Zapytaj o to, zanim ustalisz godziny.
• Firma ma zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy także osobom, które pracują w jej zakładzie bez umowy o pracę (art. 304).

Masz wątpliwość, czy Twoje zlecenie nie jest w praktyce etatem? O tym decydują warunki pracy, a nie nazwa umowy (art. 22 § 1¹). Inspekcja pracy przyjmuje skargi także w sprawach umów cywilnoprawnych.

Gdy firma odmawia przerw

Najpierw napisz do firmy i powołaj się na art. 187 Kodeksu pracy. Jeśli to nie pomoże, masz dwie drogi.

• Porada. Prawnik inspekcji pracy oddzwoni do Ciebie i powie, co możesz zrobić. Porada jest bezpłatna.
• Skarga do inspekcji pracy. Inspekcja zajmuje się też prawami pracowników, które wiążą się z rodzicielstwem. Skargę składasz osobiście, listem albo e-mailem z podpisem elektronicznym.

Za naruszenie przepisów o prawach rodziców Kodeks przewiduje grzywnę: od 2000 do 60 000 zł (art. 281 § 1 pkt 5). Płaci ją firma. Tobie nikt tych pieniędzy nie wypłaci.

Na czym kobiety tracą

• Łączenie przerw wymaga Twojego wniosku. Bez niego firma udziela dwóch osobnych przerw.
• Po przejściu na krótszy dzień pracy liczba przerw spada. Przy 6 godzinach jest już jedna.
• Przerwa na karmienie nie zastępuje zwykłej przerwy 15 minut. To dwa osobne prawa.

Gdzie się zwrócić

• Bezpłatna porada prawna inspekcji pracy przez telefon (po polsku). W formularzu wybierasz rodzaj porady „Uprawnienia związane z rodzicielstwem”. Rozmowa trwa do 20 minut.
• Jak złożyć skargę — strona Państwowej Inspekcji Pracy (po polsku).

Słowniczek

• Czas pracy — czas, w którym jesteś do dyspozycji firmy. Za ten czas dostajesz pensję.
• Dodatek wyrównawczy — dopłata, która wyrównuje pensję, gdy po przeniesieniu do innej pracy zarabiasz mniej.
• Umowa cywilnoprawna — umowa inna niż umowa o pracę, na przykład zlecenie albo umowa o dzieło.

Źródła

• Kodeks pracy, art. 22, 134, 176, 179, 187, 281 i 304 — tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 1245.
• Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, art. 8a — Dz.U. 2024 poz. 1773.
• Państwowa Inspekcja Pracy: „Jak złożyć skargę?” i „Umów telefoniczną poradę prawną”.
• Gov.pl: „Minimalna stawka godzinowa” — 31,40 zł w 2026 r.