PPK: 2 procent z Twojej pensji, 1,5 procent dokłada firma. Zostać czy zrezygnować

Ten tekst jest dla Ciebie, jeśli na pasku wypłaty widzisz pozycję „PPK” albo firma pyta, czy chcesz oszczędzać. PPK to pracownicze plany kapitałowe. Co miesiąc na Twój rachunek trafiają trzy wpłaty: Twoja, firmy i czasem państwa. Niżej: ile to kosztuje, co dostajesz i jak zrezygnować albo wrócić.

Kogo dotyczy ten tekst

• Masz umowę o pracę i od 18 do 54 lat. Firma zapisuje Cię do PPK sama, chyba że zrezygnujesz.
• Masz od 55 do 69 lat. Firma zapisuje Cię tylko na Twój wniosek. Ma Ci o tym powiedzieć.
• Masz 70 lat albo więcej. Do PPK firma Cię nie zapisuje.
• Masz umowę zlecenie. PPK może Cię obejmować. Czytaj część „Mam umowę zlecenie”.
• Masz umowę o dzieło albo własną firmę (B2B). Tego tekst nie opisuje.

Kiedy firma Cię zapisuje

Nie od pierwszego dnia. Firma zawiera umowę o Twoje PPK najwcześniej po 14 dniach pracy. Najpóźniej robi to do 10. dnia miesiąca po tym, w którym minęły 3 miesiące pracy (art. 16).

Jeśli przed tym terminem złożysz rezygnację, firma Cię nie zapisze.

Kto ile wpłaca

• Ty: 2 procent wynagrodzenia. Firma potrąca to z pensji.
• Firma: 1,5 procent wynagrodzenia. Płaci to z własnych pieniędzy, ponad Twoją pensję.
• Państwo: 250 zł wpłaty powitalnej, jeden raz. Potem 240 zł dopłaty rocznej.

Wynagrodzenie oznacza tu kwotę, od której liczy się składki emerytalną i rentową.

Wpłaty mogą być wyższe. Ty możesz dołożyć do 2 procent, a firma do 2,5 procent. To wpłaty dodatkowe i nikt nie ma obowiązku ich robić.

Mało zarabiasz? Możesz obniżyć swoją wpłatę nawet do 0,5 procent. Warunek: Twoje wynagrodzenie ze wszystkich źródeł nie przekracza w danym miesiącu 1,2 płacy minimalnej. W 2026 r. to 5767,20 zł brutto. Firma nadal wpłaca swoje 1,5 procent.

Ile to kosztuje na rękę

Przykład. Pracujesz w magazynie za płacę minimalną: 4806 zł brutto. Jesteś w PPK.

• Twoja wpłata: 96,12 zł miesięcznie.
• Wpłata firmy: 72,09 zł miesięcznie.
• Razem na Twój rachunek PPK trafia 168,21 zł.

Wpłata firmy jest Twoim przychodem, więc płacisz od niej podatek. To około 9 zł. Twoja wypłata na rękę jest więc niższa o około 105 zł. Bez PPK dostajesz 3605,85 zł.

Co dopłaca państwo

• Wpłata powitalna: 250 zł. Dostajesz ją raz, gdy jesteś w PPK co najmniej 3 pełne miesiące i przez 3 miesiące szły Twoje wpłaty (art. 31).
• Dopłata roczna: 240 zł. Dostajesz ją za rok, w którym wpłaty osiągnęły próg z ustawy (art. 32). Próg to wpłaty podstawowe, czyli 3,5 procent, liczone od sześciu płac minimalnych. W 2026 r. wychodzi 1009,26 zł.

Jak zrezygnować i jak wrócić

Udział w PPK jest dobrowolny (art. 23).

1. Składasz firmie deklarację na piśmie. Deklaracja ma urzędowy wzór.
2. Od tego miesiąca firma nie robi wpłat. Wpłaty pobrane w tym miesiącu wracają do Ciebie.
3. Pieniądze, które już są na rachunku PPK, zostają Twoje.

Chcesz wrócić? Składasz firmie wniosek na piśmie. Możesz to zrobić w każdym czasie. Wpłaty ruszają od następnego miesiąca.

Uwaga na ponowny zapis. Co 4 lata firma znowu zaczyna robić wpłaty za osoby, które zrezygnowały. Dzieje się to od 1 kwietnia. Wcześniej, do końca lutego, firma ma Cię o tym uprzedzić. Jeśli nadal nie chcesz PPK, składasz deklarację jeszcze raz.

Firma nie może namawiać Cię do rezygnacji. Grozi za to grzywna (art. 108).

Kiedy wypłacisz pieniądze

Pieniądze w PPK są Twoją prywatną własnością (art. 3). Sposób wypłaty zależy od wieku.

• Po 60. urodzinach. Jedną czwartą dostajesz od razu. Resztę w co najmniej 120 miesięcznych ratach (art. 99). Możesz poprosić o mniej rat, ale wtedy płacisz podatek.
• Wcześniej, na wkład własny do kredytu na mieszkanie. Możesz wziąć nawet całość, ale trzeba to oddać. Dotyczy osób przed 45. urodzinami (art. 98).
• Wcześniej, bez powodu. To się nazywa zwrot. Tracisz wtedy dopłaty od państwa. 30 procent wpłat firmy trafia do ZUS i jest zapisywane na Twoim koncie jako składka emerytalna. Od reszty odchodzi podatek (art. 105).

Czego tu nie ma: ile zarobisz na PPK. Pieniądze trafiają do funduszu, który je inwestuje. Ustawa nie podaje, jaki będzie wynik.

Gdy firma nie robi wpłat

Firma ma przekazywać wpłaty do 15. dnia następnego miesiąca (art. 28). Za brak wpłat w terminie grozi jej grzywna od 1000 do 1 000 000 zł (art. 107). Tak samo, gdy w ogóle nie zapisała Cię do PPK, choć powinna.

Wpłaty do PPK kontroluje Państwowa Inspekcja Pracy (PIP). Możesz złożyć tam skargę.

Mam umowę zlecenie

PPK obejmuje też zleceniobiorców. Warunki są dwa:

• masz co najmniej 18 lat,
• od Twojego zlecenia obowiązkowo płaci się składki emerytalną i rentową.

Wtedy działają te same zasady: 2 procent od Ciebie, 1,5 procent od firmy, rezygnacja na piśmie.

Uczeń albo student do 26 lat nie płaci od zlecenia składek. Do PPK z takiego zlecenia firma go więc nie zapisuje.

Gdzie się zwrócić

• Ustawa o pracowniczych planach kapitałowych — tekst jednolity (po polsku, plik PDF). Zasady rezygnacji są w art. 23.
• Jak złożyć skargę do inspekcji pracy (po polsku).
• Bezpłatna porada prawna inspekcji przez telefon (po polsku).

Słowniczek

• PPK — pracownicze plany kapitałowe, czyli dobrowolne oszczędzanie przez pracę.
• Deklaracja — pisemne oświadczenie. Tu: że nie chcesz wpłat do PPK.
• Zwrot — wypłata pieniędzy z PPK przed 60. urodzinami.

Źródła

• Ustawa z 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych, art. 2, 3, 15, 16, 23, 26–28, 31, 32, 98, 99, 105, 107 i 108 — tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 192.
• Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy, art. 10 — Dz.U. 2024 poz. 1712.
• MojePPK: wpłata pracodawcy do PPK jest przychodem pracownika (stan sprawdzony 4 października 2026 r.).
• Wyliczenie przykładu: własne obliczenia od płacy minimalnej 4806 zł.