Nie zgadzasz się ze zwolnieniem? Masz 21 dni na sąd pracy i nie płacisz za pozew

Ten tekst jest dla Ciebie, jeśli firma zakończyła z Tobą umowę o pracę, a Ty się z tym nie zgadzasz. Możesz iść do sądu pracy. Masz na to 21 dni od doręczenia pisma (Kodeks pracy, art. 264). Opłaty od pozwu nie płacisz. Pokazujemy cztery kroki: termin, żądanie, pozew i to, co robisz po wyroku.

Kogo dotyczy ten tekst

• Dostałeś wypowiedzenie umowy o pracę. Cały tekst jest dla Ciebie.
• Firma rozwiązała umowę bez wypowiedzenia, na przykład dyscyplinarnie. Termin jest ten sam. Inne są kwoty. Podajemy je osobno.
• Dostałeś zawiadomienie o odmowie przyjęcia do pracy i żądasz zawarcia umowy. Też masz 21 dni, od doręczenia tego zawiadomienia.
• Masz umowę zlecenie. Ten termin Cię nie dotyczy. Twoje zasady są w części „Mam umowę zlecenie”.

Krok 1. Policz termin

Zapisz dzień, w którym pismo do Ciebie dotarło. Dolicz 21 dni. To ostatni dzień na pozew. Nie czekaj do końca okresu wypowiedzenia. Termin biegnie od doręczenia pisma, a nie od ostatniego dnia pracy.

Spóźniłeś się bez własnej winy? Możesz prosić sąd o przywrócenie terminu. Wniosek składasz w ciągu 7 dni od dnia, w którym przeszkoda minęła. Trzeba w nim wyjaśnić, co Ci przeszkodziło (art. 265).

Krok 2. Wybierz, czego żądasz

Sąd orzeka zgodnie z Twoim żądaniem. Dlatego wybór jest ważny.

Przy wypowiedzeniu umowy na czas określony albo nieokreślony (art. 45):

• umowa jeszcze trwa — żądasz uznania wypowiedzenia za bezskuteczne,
• umowa już się rozwiązała — żądasz przywrócenia do pracy albo odszkodowania.

Odszkodowanie to pensja za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy. Nie może być niższe niż pensja za Twój okres wypowiedzenia (art. 47¹). Gdy sąd przywraca Cię do pracy i wracasz, dostajesz pensję za czas bez pracy. Najwyżej za 2 miesiące. Przy okresie wypowiedzenia 3 miesiące — najwyżej za 1 miesiąc (art. 47).

Sąd może uznać, że powrót do pracy jest niemożliwy albo niecelowy. Wtedy zamiast przywrócenia przyznaje odszkodowanie.

Przy umowie na okres próbny możesz dostać tylko odszkodowanie. To pensja za czas, do którego umowa miała trwać (art. 50).

Przy zwolnieniu bez wypowiedzenia żądasz przywrócenia do pracy albo odszkodowania (art. 56). Odszkodowanie to pensja za okres wypowiedzenia (art. 58). Gdy wracasz do pracy, pensja za czas bez pracy wynosi od 1 do 3 miesięcy (art. 57).

Krok 3. Złóż pozew

Pozew składasz w sądzie pracy. Piszesz w nim, czego żądasz: powrotu do pracy czy odszkodowania. Dołącz kopię pisma od firmy.

Pracownik, który składa pozew, nie płaci opłaty sądowej. Opłata może pojawić się dopiero przy apelacji, czyli odwołaniu od wyroku. I tylko wtedy, gdy spór jest o więcej niż 50 000 zł.

Do którego sądu złożyć pozew i jak go napisać? W tym pomoże Ci prawnik w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej. Adres jest niżej.

Przykład. Pracujesz w sortowni paczek od 2 lat. Zarabiasz 4806 zł brutto. W czwartek 15 października 2026 r. dostajesz wypowiedzenie. Uważasz, że przyczyna jest nieprawdziwa. Pozew składasz najpóźniej 5 listopada. Twój okres wypowiedzenia to 1 miesiąc. Jeśli wygrasz i żądasz odszkodowania, sąd przyzna od 4806 zł do 14 418 zł brutto. Jeśli żądasz powrotu do pracy i wrócisz, dostaniesz pensję za czas bez pracy: najwyżej 9612 zł brutto.

Krok 4. Po wyroku

Sąd przywrócił Cię do pracy? W ciągu 7 dni zgłoś firmie, że jesteś gotów od razu zacząć (art. 48). Gdy tego nie zrobisz, firma może odmówić ponownego zatrudnienia. Wyjątek: spóźniłeś się z przyczyn od Ciebie niezależnych.

Masz już inną pracę? W ciągu tych samych 7 dni możesz ją zakończyć bez wypowiedzenia. Uprzedzasz nową firmę 3 dni wcześniej.

Większa ochrona

Są osoby, którym sąd nie zamieni powrotu do pracy na odszkodowanie (art. 45 § 3). To pracownik, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do emerytury. To także osoby chronione z powodu ciąży albo urlopu związanego z dzieckiem. Wyjątek: upadłość albo likwidacja firmy. Wtedy sąd przyznaje odszkodowanie.

Taka osoba po powrocie do pracy dostaje pensję za cały czas bez pracy (art. 47).

Mam umowę zlecenie

Odwołanie od wypowiedzenia i termin 21 dni są w Kodeksie pracy. Dotyczą pracowników, czyli osób na umowie o pracę. Przy zleceniu działa Kodeks cywilny (art. 746). Zleceniodawca może zakończyć umowę w dowolnej chwili. Nie przywrócisz więc zlecenia przez sąd pracy. Możesz za to żądać zapłaty za to, co już zrobiłeś. A gdy umowę zerwano bez ważnego powodu — także naprawienia szkody.

Uważasz, że pracowałeś jak na etacie? Dopóki pracujesz dla tej firmy, możesz zwrócić się do inspekcji pracy. Gdy już odszedłeś, spór o rodzaj umowy rozstrzyga sąd pracy.

Czego tu nie ma

Nie opisujemy, jak sąd prowadzi sprawę ani ile ona trwa. Nie podajemy też wzoru pozwu. W źródłach, z których korzystamy, tych informacji nie ma.

Gdzie się zwrócić

• Nieodpłatna pomoc prawna (po polsku). Punkty są w każdym powiecie. Przez stronę zapiszesz się na poradę.
• Bezpłatna porada prawna inspekcji pracy przez telefon (po polsku). Terminy są od poniedziałku do piątku. Rozmowa trwa do 20 minut.

Słowniczek

• Pozew — pismo do sądu, w którym piszesz, czego żądasz.
• Przywrócenie do pracy — wyrok, po którym wracasz do firmy na poprzednich warunkach.
• Apelacja — odwołanie od wyroku do sądu wyższego stopnia.

Źródła

• Kodeks pracy, art. 44, 45, 47, 47¹, 48, 50, 56–58, 264 i 265 — tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 1245.
• Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 35 i 96 — Dz.U. 2025 poz. 1228.
• Kodeks cywilny, art. 746 — tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 795.
• Państwowa Inspekcja Pracy: „Jak złożyć skargę?”.