O co pracodawca może pytać kandydata? Sześć danych, a zarobków wśród nich nie ma

Ten tekst jest dla Ciebie, jeśli szukasz pracy. Wypełniasz formularz albo idziesz na rozmowę. Kodeks pracy podaje listę danych, o które pracodawca prosi kandydata (art. 22¹). Jest na niej sześć pozycji. Zarobków z dotychczasowych prac tam nie ma. Niżej piszemy, co jest na liście i co podajesz dopiero po przyjęciu. Piszemy też, co zrobić, gdy pytań jest więcej.

Kogo dotyczy ten tekst

• Starasz się o umowę o pracę. Cały tekst jest dla Ciebie.
• Starasz się o umowę zlecenie. Lista z Kodeksu pracy jest napisana dla umowy o pracę. Twoje zasady są niżej, w części „Staram się o zlecenie”.
• Umowa o dzieło albo własna firma (B2B). Tych umów ten tekst nie opisuje.

Sześć danych od kandydata

Od osoby, która stara się o pracę, pracodawca żąda (art. 22¹ § 1):

1. imienia i nazwiska,
2. daty urodzenia,
3. danych kontaktowych, które sam wskażesz,
4. wykształcenia,
5. kwalifikacji zawodowych,
6. przebiegu dotychczasowego zatrudnienia.

Trzy ostatnie pozycje mają warunek. Pracodawca pyta o nie tylko wtedy, gdy są niezbędne do danej pracy (§ 2). Dane do kontaktu wybierasz sam.

Dane podajesz w formie oświadczenia. Pracodawca może poprosić o dokument, który je potwierdzi. Ale tylko tyle, ile trzeba, żeby je potwierdzić (§ 5).

Zarobki z poprzednich prac

Przebieg zatrudnienia to lista Twoich dotychczasowych prac. Kodeks pracy wyłącza z niej informację o pensji. Chodzi o pensję w obecnej pracy i w poprzednich.

Ten zapis obowiązuje od 24 grudnia 2025 r. Tego samego dnia weszła w życie druga zasada. To pracodawca mówi kandydatowi, ile zapłaci. O tym piszemy w osobnym tekście.

Przykład. Starasz się o pracę w magazynie. Formularz ma 9 pól. W 6 polach są dane z listy. Zostają 3 pola: „ostatnie zarobki”, „PESEL” i „adres zamieszkania”. Zarobków nie ma na liście w ogóle. PESEL i adres podaje pracownik, czyli osoba już przyjęta. Kodeks pracy nie daje podstawy, żeby żądać tych trzech danych od kandydata.

Co podajesz dopiero po przyjęciu

Od pracownika pracodawca żąda dodatkowo (art. 22¹ § 3):

• adresu zamieszkania,
• numeru PESEL, a gdy go nie masz — rodzaju i numeru dokumentu tożsamości,
• numeru konta, jeśli nie prosisz o wypłatę do rąk własnych,
• wykształcenia i przebiegu zatrudnienia, jeśli nie było podstawy pytać o nie wcześniej,
• danych dzieci i najbliższej rodziny, ale tylko gdy korzystasz ze szczególnych uprawnień z prawa pracy.

Nie masz numeru PESEL? To nie zamyka drogi do pracy. Kodeks przewiduje wtedy dokument tożsamości.

Inne dane: przepis albo Twoja zgoda

Pracodawca żąda innych danych, gdy wymaga tego przepis prawa (§ 4). Tak jest, gdy jesteś cudzoziemcem. Zanim zaczniesz pracę, firma prosi o ważny dokument, który uprawnia do pobytu w Polsce. Robi też jego kopię. To jej obowiązek.

Druga droga to Twoja zgoda (art. 22¹a). Możesz jej nie dać. Możesz ją też wycofać. Brak zgody nie może Ci zaszkodzić. Nie może być powodem odmowy zatrudnienia (§ 2).

Gdy pytań jest więcej

• Pole z zarobkami. Nie ma go na liście z Kodeksu pracy. Pracodawca nie ma podstawy, żeby żądać tej informacji.
• Pytania o wiek, religię, narodowość albo poglądy. Odmowa pracy z takiego powodu narusza zasadę równego traktowania (art. 18³b § 1). Wyjątek: pracodawca udowodni, że miał obiektywne powody.
• Odmówili Ci pracy z takiego powodu. Możesz żądać pieniędzy. To co najmniej jedna płaca minimalna: 4806 zł, a od 1 stycznia 2027 r. 4950 zł (art. 18³d). Spór rozstrzyga sąd.
• Nie wiesz, czy pytanie jest w porządku. Zapytaj prawnika inspekcji pracy. Adres jest niżej.

Staram się o zlecenie

Art. 22¹ mówi o osobie, która ubiega się o zatrudnienie, i o pracowniku. Osobnej listy danych dla zlecenia w Kodeksie pracy nie ma.

Twoje dane chroni wtedy unijne rozporządzenie o ochronie danych, czyli RODO. Tego rozporządzenia tutaj nie opisujemy. Z pytaniem o swoje dane możesz zadzwonić do Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Po podpisaniu zlecenia firma zwykle zgłasza Cię do ZUS. Ma na to 7 dni. Wtedy poprosi Cię o dane do zgłoszenia.

Czego tu nie ma: pytań o zdrowie i o karalność. To osobne przepisy.

Gdzie się zwrócić

• Bezpłatna porada prawna inspekcji pracy przez telefon (po polsku). Wybierasz termin, a prawnik dzwoni do Ciebie.
• Infolinia inspekcji pracy: 801 002 006 z telefonu stacjonarnego, 459 599 000 z komórki. Od poniedziałku do piątku, 9.00–15.00. Za połączenie płacisz według stawek operatora.
• Urząd Ochrony Danych Osobowych — kontakt (po polsku). Infolinia 606-950-000, w dni robocze 10.00–14.00.

Słowniczek

• Kandydat — osoba, która stara się o pracę. W Kodeksie pracy: „osoba ubiegająca się o zatrudnienie”.
• Kwalifikacje zawodowe — to, co umiesz i co potwierdzają dokumenty albo doświadczenie.
• Oświadczenie — informacja, którą sam podajesz o sobie.

Źródła

• Kodeks pracy, art. 18³b, 18³d, 22¹ i 22¹a — tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 1245.
• Ustawa z 4 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy — Dz.U. 2025 poz. 807.
• Rozporządzenie Rady Ministrów z 14 września 2026 r. — Dz.U. 2026 poz. 1213 (płaca minimalna w 2027 r.).
• Biznes.gov.pl: „Jakie obowiązki ma pracodawca, który zatrudnia cudzoziemca”.
• Państwowa Inspekcja Pracy: „Umów telefoniczną poradę prawną”.