Numer PESEL dla cudzoziemca: dostajesz go przy meldunku albo na wniosek, za darmo

Ten tekst jest dla Ciebie, jeśli przyjechałeś do Polski i ktoś prosi Cię o numer PESEL. Są dwie drogi. Pierwsza: meldujesz się na pobyt dłuższy niż 30 dni. Urząd nadaje wtedy numer sam. Druga: składasz wniosek w urzędzie gminy. Obie drogi są bezpłatne. Niżej piszemy, co przygotować i ile masz czasu.

Kogo dotyczy ten tekst

• Jesteś cudzoziemcem i mieszkasz w Polsce. Cały tekst jest dla Ciebie.
• Jesteś obywatelem państwa Unii Europejskiej albo EFTA. Meldujesz się najpóźniej 30. dnia od zamieszkania. Możesz to zrobić także przez internet. Szczegóły są na stronie o meldunku, adres jest na końcu.
• Jesteś obywatelem Ukrainy i przyjechałeś z powodu wojny, od 24 lutego 2022 r. Masz osobną usługę. Dostajesz w niej numer PESEL i możesz od razu potwierdzić profil zaufany. Nie jest ona dla osób, które mają już zezwolenie na pobyt czasowy lub stały. Adres jest na końcu tekstu.
• Pracujesz na umowie zlecenie albo jeszcze nie pracujesz. Numer PESEL nie zależy od rodzaju umowy. Zasady są te same.

Co to jest numer PESEL

To numer z 11 cyfr. Pozwala urzędom łatwo ustalić, kim jesteś. Zawiera datę urodzenia, numer porządkowy, oznaczenie płci i cyfrę kontrolną.

Do czego się przydaje

• Podatek. Numer PESEL wpisujesz do zeznania podatkowego, jeśli nie prowadzisz firmy.
• Profil zaufany. Może go założyć tylko osoba z numerem PESEL. O profilu piszemy w osobnym tekście.
• Praca. Pracodawca prosi pracownika o numer PESEL. Gdy go nie masz, prosi o rodzaj i numer dokumentu tożsamości (Kodeks pracy, art. 22¹ § 3). Brak numeru nie zamyka więc drogi do pracy.

Droga 1. Meldunek

Meldujesz się w Polsce na pobyt dłuższy niż 30 dni? Numer PESEL dostajesz z urzędu. Nie składasz osobnego wniosku.

Jeśli nie jesteś obywatelem państwa Unii Europejskiej ani EFTA:

• Meldujesz się w urzędzie gminy, na terenie której mieszkasz. Przez internet tego nie zrobisz.
• Nie masz jeszcze numeru PESEL? Przychodzisz osobiście.
• Na meldunek czasowy masz czas najpóźniej do 4. dnia od zamieszkania w lokalu.

Co przygotować na meldunek czasowy:

• formularz zgłoszenia pobytu czasowego: ze strony gov.pl albo z urzędu,
• ważny dokument podróży, na przykład paszport,
• wizę albo inny dokument pobytowy, na przykład kartę pobytu lub zezwolenie na pobyt czasowy,
• dokument, który potwierdza prawo do mieszkania, na przykład umowę najmu.

Nie jesteś właścicielem mieszkania? Wtedy właściciel potwierdza na formularzu, że w nim przebywasz.

Zameldowanie jest bezpłatne. Urzędnik melduje od razu. Zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt czasowy kosztuje 17 zł. Bierzesz je tylko wtedy, gdy jest Ci potrzebne.

Przykład. Nie jesteś obywatelem Unii. Od 1 listopada wynajmujesz pokój na pół roku. Idziesz do urzędu gminy najpóźniej 4. dnia. Masz paszport, wizę i formularz z podpisem właściciela. Pobyt trwa ponad 30 dni, więc urząd nadaje Ci numer PESEL. Płacisz 0 zł. Jeśli chcesz zaświadczenie, płacisz 17 zł.

Gdy właściciel nie chce potwierdzić

Tak bywa. Strona gov.pl podaje, co wtedy zrobić:

1. Złóż formularz w urzędzie gminy, w której leży mieszkanie.
2. Dołącz oświadczenie. Napisz w nim, dlaczego nie masz dokumentów.
3. Urząd sam sprawdzi, czy tam mieszkasz. Jeśli tak, wyda decyzję o zameldowaniu.

Droga 2. Wniosek

Ta droga jest dla osoby, która nie może się zameldować, a jakiś urząd wymaga od niej numeru PESEL.

Co przygotować:

• wniosek o nadanie numeru PESEL: ze strony gov.pl albo z urzędu gminy,
• dokument, który potwierdzi Twoją tożsamość i dane z wniosku.

Wniosek podpisujesz własnoręcznie. Składasz go w dowolnym urzędzie gminy. Obywatele państw spoza Unii Europejskiej i EFTA składają go osobiście. Nie dotyczy to dzieci urodzonych w Polsce.

Ważne pole: podstawa prawna. We wniosku wpisujesz przepis, z którego wynika, że masz mieć numer PESEL. Nie musisz go szukać sam. Urząd, który żąda numeru, powinien Ci go wskazać. Może to być na przykład ZUS albo urząd skarbowy.

Urzędnik przyjmuje zgłoszenie od razu. Jeśli jest podstawa, dostajesz powiadomienie o nadaniu numeru. Odbierasz je w tym samym urzędzie.

Na czym ludzie tracą czas

• Puste pole „podstawa prawna”. Zapytaj o przepis w urzędzie, który chce numeru.
• Braki we wniosku. Dostaniesz wiadomość, żeby je uzupełnić. Urząd może nie rozpatrzyć wniosku, który nie spełnia wymogów.
• Meldunek bez potwierdzenia od właściciela mieszkania.
• Krótki pobyt. Nie musisz się meldować, gdy wiesz, że będziesz w Polsce nie dłużej niż 30 dni.

Gdzie się zwrócić

• Uzyskaj numer PESEL — usługa dla cudzoziemców (po polsku). Ta sama strona po ukraińsku i po angielsku.
• Zamelduj się na pobyt stały lub czasowy — dla cudzoziemców (po polsku). Na początku wybierasz, czy jesteś obywatelem Unii, i rodzaj pobytu.
• Numer PESEL oraz profil zaufany — usługa dla obywateli Ukrainy (po polsku).

Słowniczek

• Meldunek (zameldowanie) — zgłoszenie w urzędzie, pod jakim adresem mieszkasz.
• Urząd gminy — urząd w Twojej miejscowości. W dużym mieście może to być urząd dzielnicy.
• Podstawa prawna — przepis, z którego wynika obowiązek albo prawo.

Źródła

• Gov.pl: „Uzyskaj numer PESEL — usługa dla cudzoziemców”, aktualizacja 26.03.2026.
• Gov.pl: „Zamelduj się na pobyt stały lub czasowy (dla cudzoziemców)”, aktualizacja 11.03.2026.
• Gov.pl: „Czym jest numer PESEL”.
• Ustawa z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności — Dz.U. 2021 poz. 510.
• Kodeks pracy, art. 22¹ — tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 1245.
• Podatki.gov.pl: informator dla obywateli Ukrainy o rozliczeniu dochodów z zatrudnienia w Polsce.