Cztery sposoby zakończenia umowy o pracę. Od tego, który podpiszesz, zależy też zasiłek

Ten tekst jest dla Ciebie, jeśli kończysz pracę albo szef kładzie przed Tobą papier do podpisu. Kodeks pracy zna cztery sposoby zakończenia umowy (art. 30). Różnią się tym, kto decyduje, jak szybko kończy się praca i co z zasiłkiem dla bezrobotnych. Zanim coś podpiszesz, sprawdź, który to sposób.

Kogo dotyczy ten tekst

• Masz umowę o pracę. Cały tekst jest dla Ciebie.
• Masz umowę zlecenie. Kodeks pracy Cię nie obejmuje. Twoje zasady są w części „Mam umowę zlecenie”.
• Masz umowę o dzieło albo własną firmę (B2B). Tych umów ten tekst nie opisuje. Zasady zakończenia sprawdź w swojej umowie.

1. Porozumienie stron

Ty i firma zgadzacie się, że umowa się kończy. Sami ustalacie dzień. Może to być jutro, może za trzy miesiące. Okresu wypowiedzenia tu nie ma.

Potrzebna jest zgoda obu stron. Bez Twojej zgody porozumienia nie ma.

Uwaga na zasiłek. Po porozumieniu stron zasiłek dla bezrobotnych przysługuje dopiero po 90 dniach od rejestracji w urzędzie pracy. Są wyjątki. Tego czekania nie ma, gdy porozumienie wynika z upadłości albo likwidacji pracodawcy, ze zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn po stronie zakładu albo ze zmiany Twojego miejsca zamieszkania.

2. Wypowiedzenie

Jedna strona oświadcza, że kończy umowę. Może to zrobić firma albo Ty. Umowa trwa jeszcze przez okres wypowiedzenia: 2 tygodnie, 1 miesiąc albo 3 miesiące. Przez ten czas pracujesz i dostajesz pensję.

Gdy wypowiada firma, w piśmie ma być pouczenie o sądzie pracy. Przy umowie na czas określony i nieokreślony także przyczyna. Na odwołanie masz 21 dni.

Uwaga na zasiłek. Gdy to Ty złożyłeś wypowiedzenie, zasiłek dla bezrobotnych Ci nie przysługuje. Wyjątek: odchodzisz, bo zmieniasz miejsce zamieszkania.

3. Rozwiązanie bez wypowiedzenia

Umowa kończy się od razu. Kodeks pozwala na to tylko w określonych sytuacjach:

• firma zwalnia Cię z Twojej winy, czyli dyscyplinarnie (art. 52),
• firma rozwiązuje umowę po długiej chorobie albo innej długiej nieobecności (art. 53),
• Ty odchodzisz, bo praca szkodzi Twojemu zdrowiu albo firma ciężko narusza swoje obowiązki (art. 55).

Uwaga na zasiłek. Nie przysługuje po zwolnieniu bez wypowiedzenia z własnej winy. Gdy to Ty odchodzisz na podstawie art. 55, prawa do zasiłku nie tracisz.

4. Upływ czasu

Umowa była na czas określony i ten czas minął. Nikt niczego nie składa. Tak samo kończy się umowa na okres próbny. Przed terminem taką umowę można rozwiązać za wypowiedzeniem.

Jest ważny wyjątek dla kobiet w ciąży (art. 177 § 3). Umowa na czas określony albo na okres próbny dłuższy niż miesiąc miałaby się skończyć po trzecim miesiącu ciąży? Przedłuża się do dnia porodu. Nie dotyczy to umowy na zastępstwo.

Zawsze na piśmie

Wypowiedzenie i rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia powinny być na piśmie. Dotyczy to obu stron: firmy i Ciebie (art. 30 § 3).

Przykład. Sprzątasz w hotelu od 2 lat. Zarabiasz 4806 zł brutto. Kierownik kładzie przed Tobą porozumienie stron z jutrzejszą datą. Masz dwie drogi.

• Podpisujesz. Umowa kończy się jutro. Pensji za następne tygodnie nie ma. Zasiłek dostaniesz najwcześniej po 90 dniach od rejestracji.
• Nie podpisujesz. Umowa trwa dalej. Firma może dać Ci wypowiedzenie. Przy stażu 2 lat okres wypowiedzenia to 1 miesiąc. Pracujesz więc jeszcze co najmniej miesiąc i dostajesz 4806 zł. Po wypowiedzeniu od firmy nie ma czekania 90 dni. Zasiłek przysługuje od dnia rejestracji, jeśli spełniasz warunki.

Możesz też rozmawiać o treści porozumienia. Dzień końca umowy ustalacie wspólnie.

Zasiłek w skrócie

Zasiłek dla bezrobotnych dostaje osoba zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy. Jest warunek. W ciągu 18 miesięcy przed rejestracją pracowałeś łącznie co najmniej 365 dni i zarabiałeś co najmniej płacę minimalną. Zasiłek wypłaca się przez 180 dni, a niektórym osobom przez 365 dni.

Zasady podajemy za ustawą o rynku pracy i serwisem urzędów pracy Zielona Linia. Serwis opisuje stan prawny na 25 lutego 2026 r.

Mam umowę zlecenie

Zlecenie kończy się inaczej. Działa Kodeks cywilny (art. 746). Każda strona może wypowiedzieć zlecenie w każdym czasie. Firma płaci Ci za pracę już wykonaną. Sprawdź też, co o zakończeniu mówi sama umowa.

Praca na zleceniu też może liczyć się do zasiłku. Warunek: od umowy należały się składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, a ich podstawa w przeliczeniu na pełny miesiąc wynosiła co najmniej płacę minimalną.

Czego tu nie ma

• Wygaśnięcia umowy. To osobne sytuacje wskazane w Kodeksie i w przepisach szczególnych (art. 63).
• Zwolnień grupowych. Mają osobną ustawę.
• Kwoty zasiłku. Zmienia się co roku 1 czerwca. Aktualną podaje Zielona Linia.

Gdzie się zwrócić

• Zasiłek dla osób bezrobotnych — Zielona Linia (po polsku). Kiedy zasiłek przysługuje i na jak długo.
• Bezpłatna porada prawna inspekcji pracy przez telefon (po polsku). Zapytaj, zanim podpiszesz.

Słowniczek

• Porozumienie stron — zgoda Twoja i firmy na zakończenie umowy w ustalonym dniu.
• Zasiłek dla bezrobotnych — pieniądze z urzędu pracy dla osoby zarejestrowanej, która spełnia warunki.
• Powiatowy urząd pracy — urząd, w którym rejestrujesz się jako osoba bezrobotna.

Źródła

• Kodeks pracy, art. 30, 52, 53, 55, 63, 177 i 264 — tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 1245.
• Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia, art. 218–220 i 225 — Dz.U. 2025 poz. 620.
• Kodeks cywilny, art. 746 — tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 795.
• Zielona Linia: „Zasiłek dla osób bezrobotnych”.