Długa choroba: po 182 dniach zasiłku i 3 miesiącach świadczenia firma może rozwiązać umowę

Ten tekst jest dla Ciebie, jeśli chorujesz od wielu tygodni i boisz się o pracę. W czasie zwolnienia lekarskiego firma nie może dać Ci wypowiedzenia. Po pewnym czasie może jednak rozwiązać umowę od razu, bez wypowiedzenia (Kodeks pracy, art. 53). Są dwa progi: 3 miesiące choroby albo okres zasiłku i 3 miesiące świadczenia rehabilitacyjnego. Niżej liczymy to na przykładzie.

Kogo dotyczy ten tekst

• Masz umowę o pracę i długo chorujesz. Cały tekst jest dla Ciebie.
• Nie pracujesz, bo opiekujesz się dzieckiem, i dostajesz z tego tytułu zasiłek. Przez czas pobierania zasiłku firma nie może rozwiązać umowy w tym trybie (art. 53 § 2).
• Masz umowę zlecenie. Art. 53 Cię nie obejmuje. Twoje zasady są w części „Mam umowę zlecenie”.

Dwa progi

Wszystko zależy od tego, jak długo pracujesz u tego pracodawcy.

Pracujesz krócej niż 6 miesięcy. Firma może rozwiązać umowę, gdy choroba trwa dłużej niż 3 miesiące.

Pracujesz co najmniej 6 miesięcy. Ochrona jest dłuższa. Obejmuje dwa okresy razem:

• cały czas, w którym dostajesz wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy,
• pierwsze 3 miesiące świadczenia rehabilitacyjnego.

Ten dłuższy okres masz też wtedy, gdy chorujesz przez wypadek przy pracy albo chorobę zawodową. Staż w firmie nie ma wtedy znaczenia.

Ile to dni

Kodeks pracy nie podaje liczby dni. Podaje ją ZUS. Zasiłek chorobowy przysługuje najwyżej przez 182 dni. Wyjątek to gruźlica i choroba w czasie ciąży: wtedy 270 dni. Do tego limitu wliczają się też dni, za które płaci firma, czyli wynagrodzenie chorobowe.

Świadczenie rehabilitacyjne to osobna sprawa. Możesz je dostać z ZUS, gdy zasiłek się kończy, a Ty dalej nie możesz pracować. Warunek: leczenie albo rehabilitacja mogą pomóc Ci wrócić do pracy. Świadczenie trwa najwyżej 12 miesięcy. Ochronę przed utratą pracy dają jednak tylko pierwsze 3 miesiące.

Nie dostałeś świadczenia rehabilitacyjnego? Wtedy liczy się sam okres wynagrodzenia i zasiłku.

Przykład. Pracujesz w pralni od 2 lat. Chorujesz bez przerwy od początku stycznia. Limit 182 dni zasiłku mija na początku lipca. ZUS przyznaje Ci świadczenie rehabilitacyjne. Jego pierwsze 3 miesiące mijają na początku października. Do tego dnia firma nie może rozwiązać umowy z powodu choroby. Potem może, jeśli nadal nie pracujesz. A Twój kolega, który pracuje tam od 4 miesięcy? Jego ochrona kończy się po 3 miesiącach choroby.

Kiedy firma już nie może tego zrobić

Wróciłeś do pracy, bo choroba minęła? Od tej chwili firma nie może rozwiązać umowy z powodu tamtej nieobecności (art. 53 § 3). Liczy się dzień, w którym stawiłeś się do pracy.

Po chorobie dłuższej niż 30 dni przechodzisz kontrolne badania lekarskie. Lekarz sprawdza, czy możesz pracować na dotychczasowym stanowisku (art. 229 § 2).

Jak to wygląda po stronie firmy

• Oświadczenie o rozwiązaniu umowy ma być na piśmie (art. 30 § 3).
• W piśmie ma być przyczyna i pouczenie o prawie odwołania do sądu pracy.
• Jeśli reprezentuje Cię związek zawodowy, firma najpierw zasięga jego opinii.

To nie jest zwolnienie dyscyplinarne. Umowa kończy się od razu, ale bez Twojej winy. Ma to znaczenie dla zasiłku dla bezrobotnych. Ustawa odbiera prawo do zasiłku osobie zwolnionej bez wypowiedzenia z własnej winy. Tu winy nie ma.

Firma zrobiła to za wcześnie

Masz 21 dni od doręczenia pisma na pozew do sądu pracy (art. 264 § 2). Możesz żądać przywrócenia do pracy albo odszkodowania (art. 56). Zapisz dzień, w którym pismo do Ciebie dotarło. Zachowaj zwolnienia lekarskie i decyzje ZUS.

Chcesz wrócić po wyzdrowieniu

Kodeks zostawia furtkę (art. 53 § 5). Zgłaszasz firmie powrót do pracy od razu po tym, jak choroba minęła. Masz na to 6 miesięcy od rozwiązania umowy. Firma powinna Cię wtedy ponownie zatrudnić „w miarę możliwości”. To nie jest gwarancja etatu.

Inna długa nieobecność

Art. 53 mówi też o nieobecności usprawiedliwionej z innych przyczyn niż choroba. Gdy trwa dłużej niż 1 miesiąc, firma może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia.

Mam umowę zlecenie

Art. 53 chroni pracowników, czyli osoby na umowie o pracę. Zlecenie firma może wypowiedzieć w każdym czasie, także w czasie Twojej choroby (Kodeks cywilny, art. 746). Ma zapłacić za pracę już wykonaną.

Zasiłek chorobowy z ZUS dostaniesz, jeśli jesteś objęty ubezpieczeniem chorobowym. Przy ubezpieczeniu dobrowolnym prawo do zasiłku masz po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia. Osoba na zleceniu może też dostać świadczenie rehabilitacyjne.

Czego tu nie ma

Nie liczymy kwoty zasiłku ani świadczenia. Nie opisujemy też renty z tytułu niezdolności do pracy. Z tym zwróć się do ZUS.

Gdzie się zwrócić

• Zasiłek chorobowy: prawo do zasiłku i okres przysługiwania — strona ZUS (po polsku).
• Uzyskaj świadczenie rehabilitacyjne — Gov.pl (po polsku). Kto może je dostać i jaki wniosek złożyć.
• Bezpłatna porada prawna inspekcji pracy przez telefon (po polsku).

Słowniczek

• Wynagrodzenie chorobowe — pieniądze za pierwsze dni choroby w roku, które płaci firma.
• Zasiłek chorobowy — pieniądze za dalsze dni choroby, z ubezpieczenia chorobowego w ZUS.
• Świadczenie rehabilitacyjne — pieniądze z ZUS po końcu zasiłku, gdy dalsze leczenie daje szansę na powrót do pracy.

Źródła

• Kodeks pracy, art. 30, 41, 53, 56, 229 i 264 — tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 1245.
• Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia, art. 219 — Dz.U. 2025 poz. 620.
• Kodeks cywilny, art. 746 — tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 795.
• ZUS: „Prawo do zasiłku chorobowego i okres przysługiwania”.
• Gov.pl: „Uzyskaj świadczenie rehabilitacyjne z tytułu ubezpieczenia chorobowego”.