Przerwa w pracy: 15 minut płatne od 6 godzin pracy, druga przerwa powyżej 9 godzin

Ten tekst jest dla Ciebie, jeśli masz umowę o pracę i chcesz wiedzieć, ile przerw należy Ci się w ciągu dnia. Zasada jest prosta: co najmniej 15 minut przerwy, gdy pracujesz danego dnia co najmniej 6 godzin (Kodeks pracy, art. 134). Ta przerwa jest płatna. Opisujemy też inne przerwy, w tym tę, za którą firma nie płaci.

Kogo dotyczy ten tekst

• Masz umowę o pracę. Tekst jest dla Ciebie.
• Pracujesz krócej niż 6 godzin dziennie, na przykład na pół etatu. Przerwa 15 minut z Kodeksu Ci nie przysługuje. Mogą Cię objąć inne przerwy, opisane niżej.
• Masz umowę zlecenie. Kodeks pracy nie daje Ci przerw. Czytaj część „Mam umowę zlecenie”.

Ile przerw i kiedy

Liczy się to, ile godzin masz zaplanowane danego dnia.

• Co najmniej 6 godzin: jedna przerwa, co najmniej 15 minut.
• Więcej niż 9 godzin: druga przerwa, co najmniej 15 minut.
• Więcej niż 16 godzin: trzecia przerwa, co najmniej 15 minut.

Zwróć uwagę na słowa „co najmniej”. Firma może dać dłuższą przerwę. Krótszej nie może.

Te przerwy są w czasie pracy

Przerwy z art. 134 wlicza się do czasu pracy. Nie wydłużają dnia pracy i nie zmniejszają wypłaty.

Przykład. Pracujesz w magazynie na zmianach po 12 godzin, od 6 do 18. To więcej niż 9 godzin. Należą Ci się dwie przerwy po 15 minut, razem 30 minut. Wychodzisz o 18, a nie pół godziny później. Zapłatę dostajesz za pełne 12 godzin.

Przerwa, za którą firma nie płaci

Jest też inna przerwa. Firma może wprowadzić jedną przerwę do 60 minut na posiłek albo sprawy osobiste (art. 141). Tej przerwy nie wlicza się do czasu pracy. Firma za nią nie płaci.

Taką przerwę zapisuje się w układzie zbiorowym albo w regulaminie pracy. W firmie bez regulaminu zapisuje się ją w umowie o pracę. Nie ma jej w żadnym z tych dokumentów? Zapytaj w kadrach, na jakiej podstawie firma ją stosuje.

Jak to wygląda? Masz 8 godzin pracy i przerwę obiadową 60 minut. Zaczynasz o 8. Kończysz o 17, nie o 16. Płatne 15 minut przerwy nadal Ci się należy. Mieści się ono w 8 godzinach pracy.

Inne płatne przerwy

Jest jeszcze kilka przerw, które liczą się do czasu pracy:

• Osoba z niepełnosprawnością: dodatkowe 15 minut na gimnastykę albo odpoczynek. Tak podaje inspekcja pracy.
• Matka karmiąca piersią: dwie przerwy po pół godziny, gdy pracuje dłużej niż 6 godzin dziennie. Jedna taka przerwa, gdy pracuje od 4 do 6 godzin (art. 187).
• Praca przy monitorze: co najmniej 5 minut przerwy od ekranu po każdej godzinie pracy. Tak podaje inspekcja pracy.
• Młodociany, czyli pracownik w wieku od 15 do 18 lat: 30 minut bez przerwy, gdy pracuje dłużej niż 4,5 godziny na dobę (art. 202).

Osobna zasada dotyczy pracy monotonnej i pracy w tempie ustalonym z góry. Skrócenie czasu pracy polega tam na dodatkowych przerwach wliczanych do czasu pracy (art. 145). Listę takich prac ustala firma po konsultacji z pracownikami i po opinii lekarza.

Długa przerwa w środku dnia

W części firm działa system przerywanego czasu pracy (art. 139). Jest w nim jedna przerwa w ciągu doby, nie dłuższa niż 5 godzin. Nie liczy się do czasu pracy. Dostajesz za nią połowę wynagrodzenia za przestój. Taki system wprowadza się w układzie zbiorowym albo w porozumieniu z przedstawicielami pracowników.

Czego Kodeks pracy nie mówi

• Nie mówi, o której godzinie ma być przerwa.
• Nie mówi, czy 15 minut można podzielić na części.
• Nie mówi, czy w czasie przerwy wolno wyjść poza zakład.

Zapytaj, jak ustalono to w Twojej firmie. Informację o przerwach firma ma Ci dać w ciągu 7 dni od dopuszczenia do pracy, na papierze albo elektronicznie (art. 29 § 3).

Firma nie daje przerwy

1. Sprawdź informację o warunkach zatrudnienia i regulamin pracy.
2. Zgłoś sprawę przełożonemu. Najlepiej na piśmie albo e-mailem, żeby został ślad.
3. Umów bezpłatną poradę w inspekcji pracy albo złóż skargę.

Przerwy to część przepisów o czasie pracy. Za ich łamanie grozi grzywna od 2000 do 60 000 zł (art. 281 § 1 pkt 5).

Mam umowę zlecenie

Art. 134 dotyczy pracowników. Na zleceniu przerwy wynikają z umowy i z tego, jak umówisz się z firmą.

Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu daje Ci co najmniej 31,40 zł brutto za każdą godzinę wykonania zlecenia. O przerwach ta ustawa nie mówi. Nie rozstrzyga więc, czy przerwa liczy się jako godzina zlecenia.

Co możesz zrobić? Zapytaj przed podpisaniem umowy, czy przerwy są płatne. Poproś o zapis w umowie. Sprawdź też, jak umowa każe potwierdzać liczbę godzin. Od tego zależy, czy przerwa znajdzie się w rozliczeniu.

Gdzie się zwrócić

• Czas pracy — poradnik Państwowej Inspekcji Pracy (po polsku). Zobacz część „Przerwy w pracy”.
• Bezpłatna porada prawna inspekcji przez telefon (po polsku). Prawnik dzwoni do Ciebie w wybranym terminie.
• Jak złożyć skargę do inspekcji pracy (po polsku).

Słowniczek

• Dobowy wymiar czasu pracy — liczba godzin, którą masz przepracować danego dnia.
• Regulamin pracy — dokument firmy z zasadami porządku i organizacji pracy.
• Przestój — czas, gdy jesteś gotów do pracy, ale nie pracujesz z przyczyn po stronie firmy.

Źródła

• Kodeks pracy, art. 29, 81, 134, 139, 141, 145, 187, 202 i 281 — tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 1245.
• Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, art. 8a i 8b — Dz.U. 2024 poz. 1773.
• Państwowa Inspekcja Pracy: „Czas pracy”, „Jak złożyć skargę?”.