Praca w niedzielę: inny dzień wolny w ciągu 6 dni, a gdy go nie ma, dodatek 100 procent

Ten tekst jest dla Ciebie, jeśli masz umowę o pracę i grafik obejmuje niedziele albo święta. Za pracę w niedzielę należy Ci się inny dzień wolny: w ciągu 6 dni kalendarzowych przed tą niedzielą albo po niej (Kodeks pracy, art. 151¹¹). Pokazujemy trzy stopnie tej zasady, osobną regułę na święta i sytuację osób na zleceniu.

Kogo dotyczy ten tekst

• Masz umowę o pracę i pracujesz w niedziele lub święta. Tekst jest dla Ciebie.
• Pracujesz tylko w piątki, soboty, niedziele i święta. To osobny system czasu pracy, na Twój wniosek (art. 144). Zasada dnia wolnego w zamian Ciebie nie obejmuje.
• Pracujesz w sklepie. Handel w niedziele ogranicza osobna ustawa. Tego tekst nie opisuje.
• Masz umowę zlecenie. Kodeks pracy Cię nie obejmuje. Czytaj część „Mam umowę zlecenie”.

Kiedy praca w niedzielę jest dozwolona

Niedziele i święta są dniami wolnymi od pracy. Kodeks pracy podaje listę wyjątków (art. 151¹⁰). Praca w takie dni jest dozwolona między innymi:

• przy pracy zmianowej i w ruchu ciągłym,
• w transporcie i komunikacji,
• w gastronomii i hotelach,
• przy pilnowaniu mienia i ochronie osób,
• w placówkach służby zdrowia i pomocy społecznej z opieką całodobową,
• w rolnictwie i hodowli,
• przy niezbędnych remontach,
• gdy trzeba ratować życie, zdrowie lub mienie albo usunąć awarię.

To nie jest cała lista. Pełną znajdziesz w przepisie.

Co to znaczy „niedziela”

Praca w niedzielę to praca między godziną 6 w niedzielę a godziną 6 w poniedziałek. Firma może ustalić inną godzinę (art. 151⁹ § 2). Tak samo liczy się święto.

Nocna zmiana z soboty na niedzielę, która kończy się o 6 rano, nie jest więc pracą w niedzielę. Chyba że w Twojej firmie obowiązuje inna godzina.

Niedziela: trzy stopnie

1. Dzień wolny w ciągu 6 dni. Firma ma obowiązek dać Ci inny dzień wolny w ciągu 6 dni kalendarzowych przed niedzielą, w którą pracujesz, albo po niej.
2. Dzień wolny do końca okresu rozliczeniowego. Ten stopień działa, gdy w ciągu 6 dni się nie da.
3. Dodatek 100 procent. Należy się za każdą godzinę pracy w niedzielę, gdy firma nie może dać dnia wolnego nawet do końca okresu rozliczeniowego.

Kolejność jest ważna. Najpierw dzień wolny. Pieniądze są dopiero na końcu.

Przykład. Pracujesz w hotelu. Masz stawkę 34 zł za godzinę. W niedzielę 18 października 2026 r. pracujesz 8 godzin. Dzień wolny w zamian powinien wypaść między 12 a 17 października albo między 19 a 24 października. Firma nie dała go w tym czasie ani do końca okresu rozliczeniowego? Wtedy do zwykłej zapłaty za tę niedzielę dochodzi dodatek: 8 godzin razy 34 zł, czyli 272 zł brutto.

Święto: dwa stopnie

1. Dzień wolny w okresie rozliczeniowym. Firma daje inny dzień wolny w ciągu okresu rozliczeniowego.
2. Dodatek 100 procent. Należy się za każdą godzinę pracy w święto, gdy dnia wolnego w tym czasie nie da się wykorzystać.

Święto wypada w niedzielę? Stosuje się zasady dla niedzieli.

Wolna niedziela raz na 4 tygodnie

Pracujesz w niedziele? Co najmniej raz na 4 tygodnie powinieneś mieć niedzielę wolną od pracy (art. 151¹²).

Jest też zasada ogólna (art. 147). W całym okresie rozliczeniowym masz mieć co najmniej tyle dni wolnych, ile wypada w nim niedziel, świąt i dni wolnych z pięciodniowego tygodnia pracy. Praca w niedziele nie zmniejsza więc łącznej liczby Twoich dni wolnych.

Nadgodziny w niedzielę

To inna sytuacja. Niedziela nie jest Twoim dniem pracy według grafiku, a firma wzywa Cię po godzinach? Za takie nadgodziny dodatek wynosi 100 procent (art. 151¹). O nadgodzinach piszemy w osobnym tekście.

Firma nie daje dnia wolnego ani dodatku

1. Zaznacz w kalendarzu każdą przepracowaną niedzielę i święto oraz dni wolne, które dostałeś w zamian.
2. Poproś firmę o ewidencję czasu pracy. Są w niej dni wolne z oznaczeniem, z jakiego tytułu je dostałeś.
3. Zapytaj prawnika inspekcji pracy albo złóż skargę.

Za łamanie przepisów o czasie pracy firmie grozi grzywna od 2000 do 60 000 zł (art. 281 § 1 pkt 5). Na upomnienie się o zaległy dodatek masz 3 lata (art. 291 § 1).

Mam umowę zlecenie

Zasada dnia wolnego w zamian jest w Kodeksie pracy. Zlecenia nie obejmuje. Nie ma też dodatku 100 procent z Kodeksu.

Za niedzielę należy Ci się to, co zapisano w umowie. Nie mniej niż 31,40 zł brutto za godzinę, tak jak w każdy inny dzień. Wyższą stawkę za niedziele i święta możesz zapisać w umowie.

Jedna rzecz dotyczy także zlecenia. Zakaz pracy w handlu w niedziele i święta obejmuje pracowników i osoby zatrudnione na innych umowach. Tak podaje inspekcja pracy.

Gdzie się zwrócić

• Czas pracy — poradnik Państwowej Inspekcji Pracy (po polsku). Zobacz część „Praca w niedziele i święta”.
• Bezpłatna porada prawna inspekcji przez telefon (po polsku). Rozmowa trwa do 20 minut.
• Jak złożyć skargę do inspekcji pracy (po polsku).

Słowniczek

• Okres rozliczeniowy — czas, w którym firma rozlicza Twoje godziny i dni wolne, na przykład miesiąc albo kwartał.
• Praca zmianowa — praca według grafiku, w którym pora pracy zmienia się co pewien czas: po kilku godzinach, dniach albo tygodniach.
• Ruch ciągły — praca, której nie można wstrzymać ze względu na technologię produkcji.

Źródła

• Kodeks pracy, art. 128, 138, 144, 147, 151¹, 151⁹–151¹², 281 i 291 — tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 1245.
• Ustawa z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni — Dz.U. 2025 poz. 301. Tej ustawy tekst nie omawia.
• Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, art. 8a — Dz.U. 2024 poz. 1773.
• Rozporządzenie w sprawie dokumentacji pracowniczej, § 6 — Dz.U. 2026 poz. 474.
• Państwowa Inspekcja Pracy: „Czas pracy”.